Veel industriële bedrijven gebruiken de termen “lastbeheer” en “peakshaving” door elkaar. Dat is begrijpelijk, want beide concepten hebben te maken met het sturen van elektriciteitsverbruik. Toch zijn het twee verschillende begrippen met een eigen doel en aanpak. Wie het onderscheid kent, kan beter inschatten welke strategie het meeste oplevert voor zijn bedrijf. In dit artikel leggen we het verschil helder uit en laten we zien wanneer peakshaving concreet waarde toevoegt voor energie-intensieve bedrijven.
Wat is lastbeheer en hoe werkt het?
Lastbeheer, ook wel “load management” genoemd, is het geheel van maatregelen waarmee een bedrijf zijn elektriciteitsverbruik in de tijd stuurt. Het doel is om de vraag naar elektriciteit beter af te stemmen op de beschikbaarheid en de prijs ervan. Dat kan door bepaalde processen te verschuiven naar momenten waarop stroom goedkoper of overvloediger is, of door verbruik te beperken tijdens periodes van schaarste of hoge tarieven.
Lastbeheer omvat een breed spectrum aan technieken:
- Het plannen van energieverbruikende processen buiten piekperiodes
- Het automatisch aan- en uitschakelen van installaties op basis van prijssignalen
- Het inzetten van lokale opslag om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen
- Het deelnemen aan flexibiliteitsmarkten waarbij het net wordt ondersteund
Lastbeheer is dus een overkoepelend begrip. Peakshaving is daar een specifieke toepassing van.
Wat is peakshaving en wat is het doel ervan?
Peakshaving, ook geschreven als “peak shaving”, is een techniek waarbij een bedrijf zijn kortdurende verbruikspieken afvlakt. Wanneer meerdere machines of installaties tegelijk opstarten, stijgt de vermogensvraag plots sterk. Die piek duurt vaak slechts enkele minuten, maar heeft een grote impact op de energiefactuur.
Het doel van peakshaving is tweeledig. Ten eerste vermindert het de piekvermogenskosten, die in België deels worden doorgerekend via het capaciteitstarief. Ten tweede verlaagt het de druk op de netaansluiting, wat relevant is voor bedrijven die hun aansluiting willen beperken of optimaliseren.
In de praktijk werkt peakshaving als volgt: een batterijsysteem laadt op tijdens periodes van laag verbruik en levert stroom terug aan het bedrijf op het moment dat een verbruikspiek dreigt te ontstaan. De piek wordt zo afgevlakt zonder dat het productieproces wordt onderbroken.
Wat is het verschil tussen lastbeheer en peakshaving?
Het belangrijkste verschil zit in de reikwijdte en het doel. Lastbeheer is de brede strategie: het omvat alle manieren waarop een bedrijf zijn energieverbruik intelligent stuurt over de tijd. Peakshaving is één specifieke tactiek binnen die strategie, gericht op het wegwerken van kortdurende verbruikspieken.
Een vergelijking maakt het concreter:
- Lastbeheer kan betekenen dat u een productieproces verplaatst van 8 uur ’s ochtends naar 14 uur, omdat de stroomprijs dan lager ligt of uw zonnepanelen op dat moment meer produceren.
- Peakshaving betekent dat u op het moment dat drie compressoren tegelijk opstarten, een batterij inschakelt die tijdelijk stroom levert, zodat uw netafname niet piekt.
Lastbeheer werkt op het niveau van uren of zelfs dagen. Peakshaving speelt zich af op het niveau van minuten. Beide zijn complementair en worden in de praktijk vaak gecombineerd binnen een geïntegreerd energiemanagementsysteem.
Wanneer is peakshaving interessant voor een industrieel bedrijf?
Peakshaving is typisch interessant wanneer uw bedrijf te maken heeft met één of meer van de volgende situaties:
- U heeft een hoge netaansluitingscapaciteit die u wilt verlagen of niet verder wilt uitbreiden
- Uw elektriciteitsverbruik vertoont regelmatige, korte pieken door gelijktijdig gebruik van machines of laadinfrastructuur
- U betaalt een capaciteitstarief dat gebaseerd is op uw piekvermogen
- U elektrificeert uw wagenpark of zware transportmiddelen, wat leidt tot nieuwe en onvoorspelbare laadpieken
- U wilt uw netaansluiting optimaliseren zonder investeringen in verzwaring van de infrastructuur
Voor bedrijven in de logistiek, de maakindustrie of de chemische sector, waar elektriciteitsverbruik hoog en volatiel is, biedt peakshaving in veel gevallen een directe en meetbare kostenbesparing.
Hoe vermindert peakshaving de energiekosten?
In België wordt een deel van de nettarieven berekend op basis van het piekvermogen dat een bedrijf afneemt van het net. Dat piekvermogen wordt gemeten per kwartier. Eén hoge piek per maand kan uw capaciteitstarief voor de volgende maanden omhoog drijven, ook al was dat de enige keer dat u zo veel vermogen afnam.
Door die pieken te verlagen met een batterijsysteem, daalt het gemeten piekvermogen. Dat heeft een directe impact op de netwerktarieven die u betaalt. Afhankelijk van de grootte van uw aansluiting en de frequentie van uw pieken kan die besparing aanzienlijk zijn.
Daarnaast vermijdt u mogelijk de noodzaak om uw netaansluiting te verzwaren, wat een kostbare en tijdrovende ingreep is. Peakshaving biedt zo een financieel voordeel op twee niveaus: lagere periodieke kosten én vermeden investeringen in netwerkinfrastructuur.
Wat is de rol van een batterij bij lastbeheer en peakshaving?
Een batterijsysteem vormt de technische ruggengraat van zowel lastbeheer als peakshaving. Het systeem slaat energie op wanneer die goedkoop of overvloedig is, en levert die energie terug op het moment dat het financieel of technisch het meest voordelig is.
Voor peakshaving reageert de batterij in real time op dreigend oververbruik. Een intelligent energiemanagementsysteem bewaakt het verbruik continu en geeft de batterij automatisch opdracht om te ontladen zodra een piek dreigt. Dat gebeurt zonder menselijke tussenkomst en zonder impact op de operationele processen.
Voor bredere lastbeheertoepassingen plant het systeem laad- en ontlaadcycli op basis van prijsvoorspellingen, weersdata en historisch verbruik. Zo wordt de batterij niet alleen ingezet om kosten te vermijden, maar ook om inkomsten te genereren via deelname aan flexibiliteitsmarkten of balanceringsmarkten.
De combinatie van een performante batterij met slimme software maakt het mogelijk om beide doelstellingen, kostenreductie en inkomstengeneratie, gelijktijdig na te streven.
Hoe Bnewable helpt bij lastbeheer en peakshaving
Wij ondersteunen energie-intensieve bedrijven bij het implementeren van lastbeheer en peakshaving zonder dat u zelf hoeft te investeren in technologie of expertise. Via ons Battery-as-a-Service-model nemen wij de volledige investering, installatie en het beheer van het batterijsysteem op ons. U profiteert van de resultaten, wij dragen het risico.
- Ons Voltana-platform stuurt de batterij automatisch aan op basis van uw verbruikspatroon en actuele marktprijzen
- Wij reduceren uw piekvermogen en verlagen zo uw capaciteitstarief structureel
- Wij optimaliseren het gebruik van uw eigen hernieuwbare energie, zodat u minder afneemt van het net
- Wij activeren uw batterij op flexibiliteitsmarkten, wat aanvullende inkomsten genereert
- U heeft één aanspreekpunt voor de volledige oplossing, van planning tot operationeel beheer
Wilt u weten wat Bnewable concreet voor uw bedrijf kan betekenen op het vlak van peakshaving en lastbeheer? Neem vrijblijvend contact op via een projectaanvraag.