Een flexibele netaansluiting is een aansluiting op het elektriciteitsnet waarbij de netbeheerder het recht heeft om uw maximale afname- of injectievermogen tijdelijk te beperken in periodes van netcongestie. In ruil daarvoor krijgt u doorgaans sneller toegang tot netcapaciteit en betaalt u lagere aansluitingskosten. Dit artikel beantwoordt de meest gestelde vragen over flexibele aansluitingen voor industriële bedrijven.

Hoe werkt een flexibele netaansluiting in de praktijk?

Bij een flexibele netaansluiting sluit u een contract af met de netbeheerder waarbij u akkoord gaat met tijdelijke beperkingen op uw piekvermogen voor elektriciteit. Wanneer het net overbelast dreigt te raken, kan de netbeheerder uw afname of injectie terugschroeven tot een vooraf afgesproken niveau. Buiten die momenten gebruikt u het net zoals bij een standaardaansluiting.

In de praktijk ontvangt u een signaal van de netbeheerder, waarna uw installatie automatisch of manueel reageert door het verbruik of de injectie te verlagen. De frequentie en duur van die beperkingen hangen af van de congestiesituatie in uw netgebied. In regio’s met veel hernieuwbare energieproductie of hoge industriële belasting kunnen die momenten vaker voorkomen.

Fluvius, de Vlaamse netbeheerder, heeft specifieke contractvormen uitgewerkt voor flexibele aansluitingen, inclusief een zogenaamd fall-back flex-mechanisme. Fluvius werkt al een tijdje met dit fallback flex-concept als tijdelijke oplossing voor bedrijven in een congestiegebied, met de mogelijkheid dat dit evolueert naar een finale flexibele aansluiting. Het mechanisme bepaalt wat er gebeurt als u niet tijdig reageert op een beperkingssignaal. Het is belangrijk om die voorwaarden goed te begrijpen voordat u een contract tekent.

Waarom bieden netbeheerders flexibele aansluitingen aan?

Netbeheerders bieden flexibele aansluitingen aan als antwoord op toenemende congestie op het elektriciteitsnet. Door de snelle groei van zonnepanelen, windenergie en elektrificatie van transport en industrie raakt de bestaande netinfrastructuur op sommige plaatsen verzadigd. Een klassieke netuitbreiding kost tijd en geld; flexibele aansluitingen bieden een snellere tussenoplossing.

Door bedrijven te verbinden met een flexibel contract kan de netbeheerder de beschikbare netcapaciteit efficiënter verdelen. In periodes van lage belasting kunt u voluit gebruiken; in piekperiodes wordt uw verbruik of injectie tijdelijk beperkt. Zo kunnen meer bedrijven op hetzelfde net worden aangesloten zonder dat er onmiddellijk dure infrastructuurwerken nodig zijn.

Op de website van Fluvius kunt u per netgebied raadplegen waar congestie verwacht wordt en welke aansluitingsvormen beschikbaar zijn. Dat geeft u een realistisch beeld van de situatie in uw regio.

Wat zijn de risico’s van een flexibele netaansluiting voor industriële bedrijven?

Het voornaamste risico van een flexibele netaansluiting voor industriële bedrijven is operationele verstoring. Als uw productieproces of laadinfrastructuur afhankelijk is van een constant hoog vermogen, kan een onverwachte beperking leiden tot productieverliezen, vertragingen of schade aan apparatuur. Hoe groter uw afhankelijkheid van piekvermogen, hoe groter dat risico.

Concreet bent u als bedrijf contractueel verplicht om het gevraagde vermogen te schalen op vraag van Fluvius. Heeft u bijvoorbeeld 1 MW flexibel, dan moet u die 1 MW bij een beperkingssignaal terugschroeven in afname. Voor veel industriële sites is dat geen eenvoudige opgave: het gaat over grote vermogens die binnen korte tijdsperiodes moeten worden bijgestuurd.

Daarnaast zijn er contractuele risico’s. De voorwaarden rond beperkingsduur, aankondigingstermijnen en sancties bij niet-naleving variëren per contract. Bedrijven die onvoldoende inzicht hebben in hun eigen verbruikspatronen, lopen het risico een contract te ondertekenen dat niet past bij hun operationele realiteit.

Ten slotte is er het risico van onzekerheid op langere termijn. Congestiesituaties kunnen evolueren, en de frequentie van beperkingen kan toenemen naarmate het net verder onder druk komt te staan. Een flexibele aansluiting die vandaag weinig impact heeft, kan over enkele jaren een grotere operationele last worden.

Hoe kan een batterijsysteem de risico’s van een flexibele aansluiting opvangen?

Een batterijopslagsysteem achter de meter biedt industriële bedrijven een directe buffer tegen de beperkingen van een flexibele netaansluiting. Wanneer de netbeheerder uw afname beperkt, kan de batterij het tekort opvangen en uw processen ononderbroken laten draaien. Zo combineert u de voordelen van een flexibel contract met de operationele zekerheid van een stabiele energievoorziening.

Een batterij kan binnen milliseconden reageren en het gevraagde vermogen leveren. Dat betekent dat u uw constante operatie gewoon kunt verderzetten en niets hoeft te veranderen aan uw vraag of productie, want de flexibiliteitsvraag van Fluvius wordt volledig door de batterij opgevangen.

In de praktijk werkt dit als volgt: een intelligent energiebeheersysteem monitort continu uw verbruik, de netcongestiesignalen en de laadstatus van de batterij. Bij een aangekondigde beperking laadt het systeem de batterij preventief op, zodat u tijdens de beperkingsperiode volledig op eigen opgeslagen energie kunt terugvallen. Na afloop van de beperking laadt de batterij opnieuw op, bij voorkeur op momenten dat energie goedkoper of ruimer beschikbaar is.

Naast het opvangen van beperkingen biedt batterijopslag ook voordelen buiten congestieperiodes: piekafvlakking verlaagt uw nettarieven, en deelname aan flexibiliteitsmarkten genereert aanvullende inkomsten. Een batterijsysteem maakt een flexibele aansluiting daarmee niet alleen veiliger, maar ook financieel aantrekkelijker.

Wanneer is een flexibele netaansluiting de juiste keuze voor een bedrijf?

Een flexibele netaansluiting is typisch de juiste keuze wanneer uw bedrijf snel netcapaciteit nodig heeft in een congestiegebied en bereid is om operationele flexibiliteit te bieden in ruil voor een snellere aansluiting of lagere kosten. Ze past het best bij bedrijven die hun verbruik kunnen spreiden of bufferen, en minder goed bij processen die een strikt constant vermogen vereisen.

Concrete situaties waarin een flexibele aansluiting relevant kan zijn:

• Bedrijven die nieuwe laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen willen installeren in een overbelast netgebied
• Productiebedrijven met een variabel energieprofiel die toch snel willen uitbreiden
• Bedrijven met eigen zonnepanelen die overtollige energie willen injecteren, maar geconfronteerd worden met een injectiebeperking
• Organisaties die al investeren in batterijopslag en daardoor de beperkingen van een flexibel contract kunnen neutraliseren

Is uw productieproces volledig afhankelijk van een ononderbroken hoog vermogen zonder enige bufferingsmogelijkheid, dan verdient een standaardaansluiting de voorkeur, ook al duurt die langer of kost ze meer.

Wat levert een flexibele netaansluiting financieel op?

Een flexibele netaansluiting kan financieel voordelig zijn op twee manieren: lagere aansluitingskosten en snellere beschikbaarheid van netcapaciteit. In gebieden met congestie kan een klassieke aansluiting met voldoende capaciteit jaren op zich laten wachten. Een flexibele aansluiting maakt het mogelijk om sneller operationeel te zijn, wat indirecte financiële winst oplevert door eerder te kunnen produceren, laden of injecteren.

Daarnaast zijn de vaste netkosten bij een flexibele aansluiting in veel gevallen lager dan bij een gereserveerde standaardcapaciteit van hetzelfde niveau. U betaalt als het ware voor minder gegarandeerde capaciteit, wat zich vertaalt in een lagere capaciteitsvergoeding.

Wanneer u een batterijsysteem combineert met een flexibele aansluiting, komen daar nog aanvullende inkomstenstromen bij: deelname aan balanceringsmarkten, vermijding van piekvermogenskosten en optimaal gebruik van eigen hernieuwbare energieproductie. De financiële opbrengst hangt sterk af van uw verbruiksprofiel, de congestiesituatie in uw netgebied en de manier waarop u uw flexibiliteit beheert.

Het Vlaams Parlement beweegt eveneens in een richting die financieel interessant kan zijn voor bedrijven met een batterij achter de meter. Er wordt momenteel een voorstel voorbereid dat bedrijven met een behind-the-meter batterij die de druk op het net verlaagt, zou erkennen als congestieverzachter. Als dat voorstel wordt aangenomen, krijgen die bedrijven voorrang op het net. Bedrijven op de wachtlijst voor een netaansluiting zouden zo kunnen doorstromen naar een hogere prioriteitscategorie, op voorwaarde dat zij kunnen aantonen dat hun project de netcongestie niet verhoogt of zelfs verlaagt. Een BESS installeren is daar een concrete manier voor, en een uitbreiding van uw netaansluiting combineren met een batterij kan uw project ook hoger op de lijst plaatsen.

Hoe helpt Bnewable bij een flexibele netaansluiting?

Een flexibele netaansluiting biedt reële voordelen, maar vraagt ook om de juiste technologie en expertise om de risico’s te beheersen. Wij ondersteunen industriële bedrijven bij precies dat vraagstuk.

Bij Bnewable geloven we al langer dat een industriële batterij meer is dan een financieel asset. Het is een netondersteunende technologie die deel kan zijn van de oplossing voor netcongestie. De beste locatie voor zo’n batterij is daar waar productie en verbruik elkaar ontmoeten: op de industriële site zelf. De netinfrastructuur is er al aanwezig en wordt zelden ten volle benut.

Als aanbieder van batterijopslag voor bedrijven nemen wij de volledige oplossing op ons: van analyse van uw verbruiksprofiel en netcongestiesituatie, over de installatie van een batterijsysteem op uw site, tot de dagelijkse aansturing via ons Voltana-energiebeheersysteem. Wij dragen de capex van de batterij, zodat u zelf geen investeringskosten heeft. Dat betekent concreet:

• Automatische opvang van netbeperkingen zodat uw processen ononderbroken blijven draaien
• Piekafvlakking die uw nettarieven structureel verlaagt
• Deelname aan flexibiliteitsmarkten voor aanvullende inkomsten
• Geen investeringskosten voor u via ons Battery-as-a-Service-model
• Eén aanspreekpunt voor de volledige oplossing

Heeft u recent een fallback flex-aansluiting ontvangen van Fluvius, of krijgt u signalen dat uw aansluiting flexibel zal zijn? Neem dan contact op voor een vrijblijvend gesprek. Wij plaatsen graag een batterij als oplossing op uw site.