Hoe werkt lastbeheer bij het laden van elektrische voertuigen?

Lastbeheer bij het laden van elektrische voertuigen betekent het slim spreiden en beperken van het stroomverbruik tijdens het laadproces, zodat piekbelastingen op het elektriciteitsnet worden vermeden. Voor logistieke bedrijven met een elektrische vloot is dit een van de belangrijkste energievraagstukken: het gelijktijdig laden van meerdere voertuigen kan de netaansluiting zwaar belasten en de energiekosten sterk doen stijgen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over lastbeheer, smart charging en batterijopslag voor elektrische vloten.

Wat is het verschil tussen slim laden en lastbeheer?

Slim laden (smart charging) is een techniek waarbij het laadproces van individuele voertuigen wordt gestuurd op basis van netcapaciteit, energieprijzen of beschikbaarheid van hernieuwbare energie. Lastbeheer (demand charge management) gaat een stap verder: het beheert het totale vermogensprofiel van een site, niet alleen het laden, om piekbelastingen te voorkomen en energiekosten te verlagen.

Bij slim laden past een laadpaal of een centraal systeem de laadsnelheid aan op basis van externe signalen. Zo kan een voertuig trager laden wanneer de elektriciteitsprijs hoog is, of sneller wanneer er een overschot is van zonnepanelen. Dit is nuttig, maar het stuurt enkel het laadgedrag.

Lastbeheer kijkt naar het volledige verbruiksprofiel van een bedrijf. Het combineert informatie over laadvraag, productieprocessen, gebouwverbruik en netlimieten om het totale piekvermogen te beperken. In de praktijk werken slim laden en lastbeheer het best samen: smart charging bepaalt wanneer en hoe snel elk voertuig laadt, terwijl lastbeheer ervoor zorgt dat de totale belasting op de netaansluiting binnen de grenzen blijft.

Hoe ontstaan piekbelastingen bij het laden van een elektrische vloot?

Piekbelastingen bij het laden van een elektrische vloot ontstaan wanneer meerdere voertuigen tegelijkertijd beginnen te laden, waardoor het gevraagde vermogen in korte tijd sterk stijgt. Dit is typisch het geval wanneer een vloot terugkeert van een rit en alle voertuigen tegelijk worden aangesloten op de laadinfrastructuur.

Stel dat een distributiebedrijf twintig elektrische bestelwagens heeft die elke avond rond dezelfde tijd terugkeren. Als al die voertuigen tegelijk beginnen te laden aan 22 kW per stuk, vraagt dat een totaalvermogen van 440 kW. Dat is een enorme piek op de netaansluiting, die in veel gevallen de contractuele capaciteitslimiet overschrijdt.

Netbeheerders rekenen capaciteitsvergoedingen aan op basis van het hoogste kwartuurgemiddelde vermogen dat een bedrijf afneemt. Eén hoge piek per maand kan de energiefactuur aanzienlijk verhogen, ook al duurt die piek maar enkele minuten. Dit maakt piekbelasting bij EV-laden een van de grootste kostenposten voor transportbedrijven die hun vloot elektrificeren.

Hoe werkt een batterijsysteem als buffer bij EV-laden?

Een batterijsysteem werkt als buffer door energie op te slaan wanneer het verbruik laag is, en die energie vrij te geven op het moment dat de laadvraag van de vloot piekt. Zo wordt de piek op de netaansluiting afgevlakt zonder dat de laadsnelheid van de voertuigen hoeft te worden beperkt.

In de praktijk werkt dit als volgt: overdag, wanneer de vloot actief is en het verbruik op de site lager is, laadt de batterij op. Dat kan via het net, maar ook via zonnepanelen op het dak. Wanneer de voertuigen ’s avonds terugkeren en beginnen te laden, levert de batterij een deel van het benodigde vermogen. De netaansluiting hoeft dan alleen het resterende verschil te leveren, waardoor de piek sterk daalt.

Een goed gedimensioneerd batterijsysteem kan de effectieve piekvraag op de netaansluiting voor een groot deel verminderen. Dit verlaagt niet alleen de capaciteitsvergoedingen, maar maakt het ook mogelijk om met een kleinere netaansluiting te werken, wat investeringskosten in netverzwaring kan vermijden. Een wetenschappelijk rapport uit 2024 toonde aan dat slimme laadstrategieën gecombineerd met batterijopslag de elektriciteitskosten voor vlootoperatoren met tot 65% kunnen verlagen.

Wat zijn de financiële voordelen van lastbeheer voor logistieke bedrijven?

Lastbeheer levert logistieke bedrijven financieel voordeel op via drie kanalen: lagere capaciteitsvergoedingen, een kleinere of ongewijzigde netaansluiting, en extra inkomsten via flexibiliteitsmarkten. Samen kunnen deze voordelen de totale energiekosten van een elektrische vloot aanzienlijk verlagen.

Lagere capaciteitsvergoedingen

Netbeheerders rekenen in België capaciteitsvergoedingen aan op basis van het piekvermogen dat een bedrijf afneemt. Door piekbelastingen te vermijden via lastbeheer en batterijopslag, daalt dit piekvermogen en dus ook de maandelijkse netkosten. Dit effect is bijzonder groot voor bedrijven met een grote elektrische vloot, waar de laadpieken zonder sturing extreem hoog kunnen oplopen.

Inkomsten via flexibiliteitsmarkten

Een batterijsysteem dat niet volledig wordt gebruikt voor piekafvlakking, kan ook worden ingezet op energiemarkten. Door beschikbare capaciteit aan te bieden aan de netbeheerder of op de balanceringsmarkt, genereert de batterij extra inkomsten. Dit vereist wel een geavanceerd energiebeheersysteem dat de batterij automatisch en in real time aanstuurt op basis van marktsignalen.

Welke factoren bepalen de juiste batterijcapaciteit voor een EV-laadinfrastructuur?

De juiste batterijcapaciteit voor een EV-laadinfrastructuur hangt af van de omvang van de vloot, de laadpatronen, de grootte van de netaansluiting en de doelstellingen van het bedrijf. Er is geen universele formule: elke site vraagt om een analyse op maat.

De belangrijkste factoren zijn:

Aantal voertuigen en laadvermogen per voertuig: Hoe meer voertuigen tegelijk laden, hoe groter de potentiële piek en hoe meer buffercapaciteit nodig is.
Laadpatronen en beschikbaarheidsvensters: Als voertuigen ’s nachts laden over een periode van acht uur, is de piek beperkter dan wanneer ze allemaal tegelijk laden in een venster van twee uur.
Capaciteit van de bestaande netaansluiting: Een kleinere aansluiting vereist een grotere batterijbuffer om de laadvraag op te vangen zonder de limiet te overschrijden.
Aanwezigheid van zonnepanelen: Lokale productie vermindert de nettovraag op het net en kan de batterij overdag opladen, wat de dimensionering beïnvloedt.
Doelstellingen: Wil een bedrijf enkel piekafvlakking, of ook deelnemen aan flexibiliteitsmarkten? Dat laatste vraagt typisch meer beschikbare capaciteit in de batterij.

Een grondige analyse van het verbruiksprofiel en de laaddata is de basis voor een correcte dimensionering. Te kleine batterijcapaciteit biedt onvoldoende bescherming tegen pieken; te grote capaciteit leidt tot onnodige kosten.

Wanneer is Battery-as-a-Service de juiste keuze voor een transportbedrijf?

Battery-as-a-Service (BaaS) is de juiste keuze wanneer een transportbedrijf de voordelen van batterijopslag wil benutten zonder zelf te investeren in de aankoop, installatie of het beheer van een systeem. Het model is relevant voor bedrijven die hun energiekosten willen verlagen, maar waarbij een kapitaalinvestering in energietechnologie niet tot de kernactiviteit behoort.

Bij Battery-as-a-Service neemt een externe partner de volledige investering, installatie en operationele verantwoordelijkheid op zich. Het bedrijf betaalt een dienstverleningsvergoeding en profiteert van de kostenbesparingen en eventuele marktinkomsten, zonder zelf technische expertise te moeten opbouwen of risico te dragen op technische storingen.

Dit model is typisch geschikt wanneer:

Een bedrijf een grote elektrische vloot heeft of plant en de energiekosten snel oplopen.
De netaansluiting onvoldoende capaciteit heeft voor de laadvraag en netverzwaring duur of tijdrovend is.
Het bedrijf geen intern team heeft voor energiebeheer en technisch onderhoud van batterijsystemen.
Kapitaalbehoud een prioriteit is en investeringen liever worden ingezet in de kernactiviteit.
Snelheid van implementatie belangrijk is: een BaaS-partner regelt de volledige waardeketen van planning tot exploitatie.

Voor transportbedrijven die nu al elektrificeren of dat op korte termijn plannen, biedt Battery-as-a-Service een manier om meteen te profiteren van lastbeheer en batterijopslag, zonder de complexiteit van eigenaarschap.

Hoe Bnewable transportbedrijven ondersteunt bij lastbeheer voor elektrische vloten

Wij begeleiden transportbedrijven van A tot Z bij de integratie van batterijopslag in hun laadinfrastructuur. Als aanbieder van batterijopslag op maat nemen wij de volledige investering, installatie en het dagelijkse beheer op ons, zodat u zich kunt richten op uw kernactiviteit.

Wat wij concreet bieden:

Geen investeringskost: Wij investeren zelf in het batterijsysteem. U draagt geen financieel risico.
Intelligente sturing via Voltana: Ons eigen energiebeheersplatform Voltana optimaliseert de batterij continu op basis van uw laadpatronen, energieprijzen en marktsignalen.
Piekafvlakking en capaciteitsbeheer: Wij verminderen uw piekvermogen op de netaansluiting, wat uw capaciteitsvergoedingen verlaagt.
Toegang tot flexibiliteitsmarkten: Waar mogelijk zetten wij de batterijcapaciteit in op energiemarkten om extra inkomsten te genereren voor u.
Één aanspreekpunt: Van vergunning en bouw tot exploitatie en onderhoud, wij beheren de volledige waardeketen.

Wilt u weten welke besparingen haalbaar zijn voor uw vloot en site? Neem contact op voor een analyse op maat.