Bedrijven met een flexibele netaansluiting kunnen hun productie beschermen door batterijopslag in te zetten als buffer tussen het net en hun eigen verbruik. Wanneer de netbeheerder het beschikbare vermogen tijdelijk beperkt, levert de batterij het tekort aan vermogen aan, zodat productieprocessen ongestoord verder kunnen lopen. De volgende secties beantwoorden de meest gestelde vragen over flexibele aansluitingen, netcongestie en de praktische oplossingen die industriële bedrijven vandaag ter beschikking hebben.

Wat houdt een flexibele netaansluiting precies in?

Een flexibele netaansluiting, ook wel een congestie-aansluiting of fall-back flex-aansluiting genoemd, is een elektrische aansluiting waarbij de netbeheerder het recht heeft om het beschikbare vermogen tijdelijk te verlagen wanneer het hoogspanningsnet overbelast dreigt te raken. In ruil daarvoor kan een bedrijf sneller en soms tegen lagere kosten op het net worden aangesloten dan bij een traditionele, vaste aansluiting.

Fluvius werkt al een tijdje met het fall-back flex-concept als tijdelijke oplossing voor bedrijven in congestiegebied. In gebieden waar de netcapaciteit schaars is, biedt Fluvius bedrijven de mogelijkheid om via een flexibele aansluiting toch operationeel te worden, ook al is er onvoldoende ruimte voor een volledig gegarandeerd vermogen. Deze tijdelijke fall-back flex-aansluiting kan nadien evolueren naar een finale flexibele aansluiting. U kunt de actuele situatie per regio raadplegen op de pagina over verwachte netcongestie van Fluvius. De spelregels van zo’n aansluiting, inclusief de voorwaarden voor vermogensbeperking, zijn beschreven in het fall-back flex-kader van Fluvius.

Het verschil met een klassieke aansluiting is dus niet de technische installatie zelf, maar de contractuele afspraak: u bent contractueel verplicht om het gevraagde vermogen te schalen op vraag van Fluvius. U aanvaardt met andere woorden dat uw beschikbaar piekvermogen op bepaalde momenten kan worden teruggeschroefd. Heeft u bijvoorbeeld 1 MW flexibel, dan moet u die 1 MW bij een vraag van Fluvius in afname terugschroeven. Hoe vaak en hoe lang dat gebeurt, hangt af van de congestiesituatie in uw netgebied.

Hoe kan een flexibele netaansluiting de productiecontinuïteit bedreigen?

Een flexibele netaansluiting bedreigt de productiecontinuïteit wanneer een vermogensbeperking samenvalt met een moment van hoog intern verbruik. Als de netbeheerder op dat moment uw beschikbaar vermogen verlaagt en u geen alternatieve energiebron heeft, riskeren kritieke machines of processen te worden afgeschakeld of ondervoltage te krijgen. Zeker voor grote industriële sites gaat het vaak om grote vermogens die binnen korte tijdsperiodes moeten worden teruggeschroefd, wat ingrijpend kan zijn voor de operatie.

De impact verschilt sterk per sector. In de maakindustrie kunnen onderbroken productieprocessen leiden tot uitval, kwaliteitsverlies of herstartkosten. In de logistiek, waar de elektriciteit van zware voertuigen steeds vaker via snelladers wordt aangevuld, kan een vermogensbeperking de laadcapaciteit en dus de inzetbaarheid van het wagenpark beperken. In chemische of procesindustrie zijn de gevolgen doorgaans nog ingrijpender, omdat bepaalde processen niet zomaar kunnen worden onderbroken.

Bovendien zijn vermogensbeperkingen niet altijd lang op voorhand aangekondigd. Bedrijven die geen automatische buffer hebben, moeten snel handelen of productie terugschroeven. Dat maakt proactief energiebeheer, met een systeem dat automatisch reageert, meer dan nuttig.

Welke technieken beschermen bedrijven tegen netonderbrekingen?

Bedrijven beschermen zich tegen netonderbrekingen via drie complementaire technieken: lokale energieopslag, vraagzijdebeheer en slimme energiemanagementsoftware. In de praktijk worden deze technieken het vaakst gecombineerd voor een robuust resultaat.

Lokale energieopslag via batterijen

Een batterijsysteem achter de meter, ook aangeduid als een BESS (Battery Energy Storage System), slaat energie op wanneer het net voldoende capaciteit biedt en levert die energie terug wanneer het net beperkt of duur is. Dit is de meest directe technische buffer tegen vermogensbeperkingen vanuit de netbeheerder. Een batterij kan binnen milliseconden reageren en het gevraagde vermogen leveren, zodat uw constante operatie gewoon verder kan zonder dat u iets hoeft te veranderen aan uw vraag of productie.

Vraagzijdebeheer en lastenverschuiving

Vraagzijdebeheer houdt in dat u energieverbruikende processen verschuift naar momenten waarop het net minder belast is of uw eigen hernieuwbare productie piekt. Denk aan het opladen van voertuigen, het draaien van compressoren of het activeren van koelinstallaties buiten de congestievensters. Dit vereist inzicht in uw verbruikspatroon en een systeem dat dat patroon automatisch kan aansturen.

Hoe werkt batterijopslag als buffer bij een flexibele aansluiting?

Batterijopslag werkt als buffer door continu te anticiperen op zowel uw eigen verbruik als de beschikbaarheid van het net. Wanneer een vermogensbeperking wordt aangekondigd of gedetecteerd, schakelt het systeem automatisch over op de batterij om het tekort aan te vullen, zodat uw processen op het gewenste vermogensniveau blijven draaien.

De werking is gebaseerd op drie stappen. Ten eerste laadt de batterij op tijdens periodes van lage netbelasting of hoge eigen productie, bijvoorbeeld via zonnepanelen. Ten tweede bewaakt de energiemanagementsoftware voortdurend het actuele verbruik en vergelijkt dat met het beschikbare netvermogen. Ten derde, zodra het beschikbare netvermogen daalt onder een ingestelde drempel, levert de batterij automatisch het verschil aan, zonder handmatige tussenkomst.

Dit mechanisme wordt ook ingezet voor piekvermogenbeheersing, ook wel peak shaving genoemd. Door piekverbruik af te vlakken, vermijdt u niet alleen productieonderbrekingen, maar ook hoge nettarieven die op basis van uw gemeten piekvermogen worden berekend. De batterij fungeert dus tegelijk als veiligheidsnet en als instrument voor kostenbeheer.

Wat zijn de financiële voordelen van batterijopslag naast productiebescherming?

Naast het beschermen van de productie levert batterijopslag typisch drie bijkomende financiële voordelen op: lagere nettarieven door piekvermogenreductie, hogere benutting van eigen hernieuwbare energie en inkomsten uit flexibiliteitsmarkten.

Nettarieven in België worden deels berekend op basis van uw gemeten piekvermogen. Door dat piekvermogen te verlagen via een batterij, daalt uw capaciteitstarief structureel. Dit effect is meetbaar en terugkerend, elk jaar opnieuw.

Bedrijven met eigen zonnepanelen kunnen bovendien meer van hun eigen productie benutten door overtollige energie op te slaan in plaats van terug te leveren aan het net tegen lage vergoedingen. De batterij verhoogt zo uw zelfverbruik en verlaagt uw afhankelijkheid van externe energieprijzen.

Ten slotte kan een batterijsysteem actief deelnemen aan flexibiliteitsmarkten, zoals de balanceringsmarkt van Elia, de Belgische transmissienetbeheerder. Daarbij stelt u een deel van uw batterijcapaciteit beschikbaar aan het net in ruil voor een vergoeding. Dit genereert bijkomende inkomsten zonder dat uw eigen productie in het gedrang komt, op voorwaarde dat het systeem slim wordt aangestuurd.

Wat betekent het prioriteitskader voor netaansluitingen voor de industrie?

Het Vlaams Parlement beweegt in de richting van een prioriteitskader voor netaansluitingen. Er wordt momenteel een voorstel voorbereid dat bedrijven met een behind-the-meter batterij die de druk op het net verlaagt, zou erkennen als congestieverzachter. Als dat voorstel wordt aangenomen, krijgen die bedrijven voorrang op het net.

De nieuwe prioriteitsregels zouden gelden voor het grootste deel van Vlaanderen. Huishoudens en essentiële diensten zoals ziekenhuizen komen eerst. Daarna volgt de industrie. Datacenters en batterijparken die rechtstreeks op het net aansluiten, staan onderaan de lijst.

Toch kan u als bedrijf op de wachtlijst voor een netaansluiting ook doorstromen naar die hoogste prioriteitscategorie. U moet dan kunnen aantonen dat uw project de netcongestie niet verhoogt, of nog beter, ze verlaagt. Een BESS installeren is daar een manier voor. Een uitbreiding van uw netaansluiting combineren met een batterij kan uw project ook hoger op de lijst plaatsen. Het is een signaal dat de wetgever begint te kijken naar wat de technologie mogelijk maakt, en wat het net nodig heeft.

Wanneer is Battery-as-a-Service de juiste keuze voor een industrieel bedrijf?

Battery-as-a-Service (BaaS) is de juiste keuze wanneer een industrieel bedrijf de voordelen van batterijopslag wil benutten zonder zelf te investeren in hardware, onderhoud of operationeel beheer. In plaats van een batterijsysteem aan te kopen, betaalt u een dienstverleningsvergoeding terwijl een externe partner de volledige installatie, aansturing en opvolging voor zijn rekening neemt.

Dit model is bijzonder relevant voor bedrijven die:

• een flexibele netaansluiting hebben of verwachten te krijgen en hun productie willen beveiligen
• hoge piekvermogens hebben die leiden tot significante netkosten
• eigen hernieuwbare productie hebben die ze efficiënter willen benutten
• willen deelnemen aan flexibiliteitsmarkten maar de complexiteit daarvan niet intern willen beheren
• geen kapitaal willen vastleggen in energie-infrastructuur en de voorkeur geven aan een operationeel kostenmodel

BaaS is minder geschikt wanneer een bedrijf al over de interne expertise en het kapitaal beschikt om een batterijsysteem zelf te beheren, of wanneer het verbruiksprofiel te laag of te stabiel is om een rendabele businesscase op te bouwen. Een grondige analyse van uw verbruiksdata en netcontract is dan ook de eerste stap om te bepalen of BaaS voor uw situatie de meest verstandige keuze is.

Hoe helpt Bnewable bedrijven met een flexibele netaansluiting?

Bij Bnewable geloven we al langer dat een industriële batterij meer is dan een financieel asset. Het is een netondersteunende technologie, en ze kan deel zijn van de oplossing voor netcongestie. De beste locatie voor zo’n batterij is daar waar productie en verbruik elkaar ontmoeten: op de industriële site zelf. De netinfrastructuur is er al en wordt alleen zelden ten volle benut.

Wij begrijpen dat een flexibele netaansluiting zowel een uitdaging als een kans is. Als u uw productie wilt beschermen en tegelijk de financiële voordelen van batterijopslag wilt benutten, bieden wij een volledig ontzorgend model aan. Via Bnewable krijgt u toegang tot een geïntegreerde oplossing waarbij wij de investering, installatie en dagelijkse aansturing van het batterijsysteem volledig voor onze rekening nemen.

Wat dat concreet betekent voor uw bedrijf:

• Geen investeringskost: wij financieren het batterijsysteem volledig
• Automatische productiebescherming via ons Voltana-platform, dat uw verbruik en het beschikbare netvermogen continu bewaakt en bijstuurt
• Peak shaving die uw capaciteitstarieven structureel verlaagt
• Maximale benutting van uw eigen zonne-energie achter de meter
• Deelname aan flexibiliteitsmarkten voor bijkomende inkomsten, zonder operationele last voor uw team
• Één aanspreekpunt voor de volledige levenscyclus van de installatie

Heeft u recent een fall-back flex-aansluiting ontvangen van Fluvius, of krijgt u signalen dat uw aansluiting flexibel zal zijn? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek. Wij plaatsen graag een batterij als oplossing op uw site.