Een behind-the-meter batterij kan uw positie op de wachtlijst voor netcapaciteit verbeteren door uw piekafname op het net structureel te verlagen. Netbeheerders beoordelen aanvragen mede op basis van de werkelijke impact op het net, en wie minder capaciteit vraagt of actief bijdraagt aan congestiemanagement, staat sterker. Dit artikel behandelt de belangrijkste vragen over netcongestie, wachtlijsten en de rol van batterijopslag voor industriële bedrijven.

Waarom staan zoveel bedrijven op een wachtlijst voor netcapaciteit?

Bedrijven staan op een wachtlijst voor netcapaciteit omdat het elektriciteitsnet in grote delen van België de groeiende vraag niet meer aankan. De combinatie van meer zonnepanelen, elektrische voertuigen en industriële elektrificatie zorgt voor een structureel tekort aan beschikbare netcapaciteit op lokaal en regionaal niveau. Netbeheerder Fluvius publiceert welke zones onder druk staan via haar congestiekaart voor verwachte netcongestie.

De kern van het probleem is dat het net is ontworpen voor een andere tijd. Vroeger was de energiestroom voorspelbaar: centrales produceerden, bedrijven verbruikten. Vandaag produceren bedrijven zelf energie via zonnepanelen, laden ze vloten elektrische vrachtwagens op en schakelen ze grote machines in op wisselende momenten. Die volatiliteit legt het net zwaar onder druk.

Voor industriële bedrijven heeft dit concrete gevolgen. Een aanvraag voor extra netcapaciteit kan in congestiezones jaren in beslag nemen. Wie wacht, kan zijn productie niet uitbreiden, zijn wagenpark niet elektrificeren of zijn nieuwe installaties niet aansluiten. De wachtlijst voor netcapaciteit is daarmee geen administratief ongemak, maar een reëel operationeel risico.

Hoe beïnvloedt een behind-the-meter batterij uw netsituatie?

Een behind-the-meter batterij, of BESS achter de meter, verlaagt uw nettovraag op het elektriciteitsnet door energie lokaal op te slaan en op het juiste moment in te zetten. In plaats van bij elke piek extra stroom van het net te trekken, gebruikt u opgeslagen energie. Dat vermindert uw maximale netbelasting en verkleint de capaciteit die u technisch nodig heeft.

Concreet werkt dit als volgt: de batterij laadt op wanneer uw verbruik laag is of wanneer uw zonnepanelen meer produceren dan u verbruikt. Op momenten van hoge vraag, bijvoorbeeld bij het opstarten van machines of het opladen van elektrische voertuigen, levert de batterij de extra stroom. Uw nettovraag blijft daardoor vlakker en voorspelbaarder.

Dat heeft een directe impact op uw aansluitingssituatie. Wie minder netcapaciteit nodig heeft, vraagt minder van het overbelaste net. In sommige gevallen kan dat de omvang van uw aanvraag voor uitbreiding beperken, of zelfs overbodig maken. Bovendien toont u aan de netbeheerder dat u actief bijdraagt aan een stabielere netbelasting, wat relevant is bij de beoordeling van uw dossier.

Welke rol speelt congestiemanagement bij toegang tot het net?

Congestiemanagement is het geheel van maatregelen waarmee netbeheerders overbelasting van het elektriciteitsnet voorkomen of oplossen. Bedrijven die deelnemen aan congestiemanagement, tonen aan dat ze flexibel omgaan met hun netgebruik. Dat maakt hen aantrekkelijker als netgebruiker en kan hun positie bij uitbreidingsaanvragen versterken.

Fluvius werkt in congestiezones met een systeem waarbij bedrijven vrijwillig of verplicht hun verbruik of injectie aanpassen op momenten van netdruk. Een van de mechanismen daarbinnen is het zogenaamde fall-back flex systeem, waarbij bedrijven als vangnet fungeren voor netbalancering. Meer informatie over hoe dit systeem werkt, vindt u op de pagina van Fluvius over fall-back flex.

Ontvangt u een fall-back flex aansluiting van Fluvius, of krijgt u het signaal dat een uitbreiding of een nieuwe aansluiting flexibel zal zijn, dan bent u contractueel verplicht om het gevraagde vermogen te schalen op vraag van Fluvius. Dat betekent concreet dat u bij een flexibel vermogen van bijvoorbeeld 1 MW uw afname op korte termijn moet kunnen terugschroeven. Voor veel industriële sites is dat geen eenvoudige opgave: het gaat over grote vermogens en korte tijdsperiodes, waarbij een aanpassing van uw productie of vraag operationeel ingrijpend kan zijn.

Een batterijsysteem achter de meter maakt deelname aan congestiemanagement technisch haalbaar zonder dat uw operationele processen eronder lijden. De batterij reageert binnen milliseconden op signalen van de netbeheerder en levert het gevraagde vermogen, zodat u uw constante operatie kunt verderzetten zonder iets te wijzigen aan uw vraag of productie. Dat maakt uw bedrijf een actieve partner in netbeheer in plaats van een passieve verbruiker, wat uw onderhandelingspositie ten opzichte van de netbeheerder versterkt.

Kan een batterij uw wachttijd op de netlijst verkorten?

Een batterij kan in veel gevallen uw wachttijd op de netlijst verkorten of de noodzaak van een grotere netaansluiting verminderen. Door uw piekbelasting te reduceren, heeft u mogelijk minder extra netcapaciteit nodig dan u dacht. Dat verkleint de omvang van uw aanvraag en versnelt de verwerking ervan.

De wachtlijst voor netcapaciteit is niet alleen een kwestie van volgorde. Netbeheerders beoordelen ook de technische haalbaarheid en de impact van een aansluiting op het lokale net. Een bedrijf dat aantoont dat het zijn piekafname actief beheert, biedt een gunstiger profiel dan een bedrijf dat ongecontroleerde pieken op het net zet.

Bovendien wordt er in het Vlaams Parlement momenteel een voorstel voorbereid dat bedrijven met een behind-the-meter batterij die de druk op het net verlaagt, zou erkennen als congestieverzachter. Als dat voorstel wordt aangenomen, krijgen die bedrijven voorrang op het net. Onder de nieuwe prioriteitsregels voor netaansluitingen, die zouden gelden voor het grootste deel van Vlaanderen, komen huishoudens en essentiële diensten zoals ziekenhuizen eerst. Daarna volgt de industrie. Datacenters en batterijparken die rechtstreeks op het net aansluiten, staan onderaan de lijst. Toch kan een bedrijf op de wachtlijst doorstromen naar de hoogste prioriteitscategorie door aan te tonen dat het project de netcongestie niet verhoogt, of nog beter, ze verlaagt. Een BESS installeren is daar een concrete manier voor, en een uitbreiding van uw netaansluiting combineren met een batterij kan uw project ook hoger op de lijst plaatsen.

Deelname aan congestiemanagement kan in sommige gevallen een voorwaarde zijn om sneller toegang te krijgen tot netcapaciteit. Wie bereid is om flexibel te reageren op netdruk, wordt door netbeheerders als minder belastend beschouwd. Een batterijsysteem maakt die flexibiliteit automatisch en betrouwbaar, zonder dat uw operationele processen eronder lijden.

Het is belangrijk te benadrukken dat een batterij geen garantie biedt op een snellere aansluiting. De beslissing ligt bij de netbeheerder en hangt af van de lokale netcapaciteit, de omvang van uw aanvraag en de specifieke congestiesituatie in uw zone. Maar in veel gevallen biedt een batterij een aantoonbaar sterkere aanvraagpositie.

Wat zijn de overige voordelen van een batterij naast netprioriteit?

Naast een betere positie op de wachtlijst voor netcapaciteit biedt een behind-the-meter batterij industriële bedrijven meerdere directe economische voordelen. De belangrijkste zijn kostenreductie, extra inkomsten en operationele flexibiliteit, onafhankelijk van de netsituatie.

Lagere energiekosten door piekafvlakking

Veel industriële bedrijven betalen een capaciteitstarief dat gebaseerd is op hun hoogste kwartierpieken. Een batterij vlakt die pieken af door op kritieke momenten energie te leveren in plaats van het net te belasten. Dat verlaagt uw maandelijkse capaciteitskost structureel, zonder aanpassingen aan uw productieproces.

Inkomsten via energiemarkten en netdiensten

Een batterijsysteem kan actief deelnemen aan flexibiliteitsmarkten en balanceringsdiensten. Dat betekent dat u inkomsten kunt genereren door uw opgeslagen energie beschikbaar te stellen aan het net op momenten dat dat waardevol is. Die inkomsten compenseren deels de kosten van het systeem en maken de businesscase sterker.

Optimaal gebruik van eigen hernieuwbare energie

Bedrijven met zonnepanelen produceren vaak meer dan ze op dat moment verbruiken. Zonder opslag gaat die energie verloren of wordt ze tegen een lage prijs teruggeleverd. Een batterij slaat de overtollige zonne-energie op en maakt die beschikbaar wanneer uw verbruik hoger ligt. Zo verhoogt u uw zelfverbruik en verlaagt u uw afhankelijkheid van het net.

Hoe helpt Bnewable u bij netcongestie en batterijopslag?

Wij begrijpen dat netcongestie en wachtlijsten voor netcapaciteit concrete operationele problemen zijn voor industriële bedrijven. Bij Bnewable geloven we al langer dat een industriële batterij meer is dan een financieel asset: het is een netondersteunende technologie die deel kan zijn van de oplossing voor netcongestie. De beste locatie voor zo’n batterij is daar waar productie en verbruik elkaar ontmoeten, op de industriële site zelf. De netinfrastructuur is er al aanwezig en wordt alleen zelden ten volle benut. Daarom bieden wij een volledig ontzorgend model waarbij u de voordelen van batterijopslag benut zonder zelf te investeren of te beheren. Wij dragen de capex en installeren de batterij op uw site.

Als Bnewable uw batterijsysteem installeert en beheert, zorgen wij voor het volgende:

• Automatische piekafvlakking die uw nettovraag structureel verlaagt
• Deelname aan congestiemanagement en flexibiliteitsmarkten via ons Voltana-platform
• Optimalisatie van uw zelfverbruik van hernieuwbare energie
• Geen investeringskosten en geen operationeel risico voor uw bedrijf
• Eén aanspreekpunt voor planning, vergunning, installatie en beheer

Heeft u recent een fall-back flex aansluiting ontvangen van Fluvius, of krijgt u signalen dat uw aansluiting flexibel zal zijn? Wilt u weten wat een batterijsysteem voor uw specifieke netsituatie kan betekenen? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.